replika telefon ile din bilgisi23 evet arkadaslar sizin icin en güzel yazılarımızı hazırladık ve sizlere bu yazıları sunan replika telefon diyorki Osmanlı İmparatorluğunda klasik işçi tanımına uygun olarak işçilik Tanzimat döneminde ortaya çıkmıştır. Ortaçağda Avrupa ülkelerinde görülen esnaf (lonca) kuruluşlarına Osmanlı Devleti’nde de rastlanmaktadır. Meslek ve ve sanat dalları için ayrı ayrı oluşturular loncalarda, çıraklık, kalfalık ve ustalık şeklinde hiyerarşik bir ilerleme olmakla birlikte oldukça demokratik usuller de geçerli bulunmaktaydı Öte yandan, kurulan bir “orta sandığı” aracılığı sonucu yaşlılık, hasta İlk, sakatlık ve ölüm gibi hallerde lonca mensupları ile geride kalaı yakınlarına yardım yapılıyordu^^. Tanzimat Dönemi'nde dini ve gele neksel hukuktan, pozitif hukuka geçiş çalışması başlatılmıştır. Devh tin yasa koyma yoluna başvurması sonucunda 1865 yılında çıkanla Dilaver Paşa Nizamnamesi Tanzimat öncesi Ereğli Kömür Havzası’ı çalışan işçilerin sosyal ve ekonomik durumlarını düzenlerken köm üretimini artırmak amacını güdüyordu. 100 maddeden oluşan bu N zamname ile maden işlerinde zorunlu çalışma (angarya) kaldırılmış iş kazalarını önleyici önlemlerin alınması öngörülmüştü. Ayrıca anıl Nizamnamede, çalışma süreleri, dinlenme ve tatillere ilişkin hüküm yer almakla birlikte, fiilen uygulanıp uygulanmadığı konusu tartışn
İKİır Rhmi taLkthen 1H^Q Nilında çıkarılan Maadın Nizamnamesi ,1 maden lyicteolenfl ış kazalarının dnlcnmesme ilişkin önlem aimaUn^ Vı îX'îik bükümler taşıyt)rdu* ^
ythnda yüriffIuğe konulan Mecelle'nın ikinci kitabında liışkıim duzenlcnmışu Bu kısım kıra sözleşmesini düzenliyordu, tır mdıcı kurallar öngormcksızın işçiler ve iş\ erenler sözleşme serbesti tçınde aratarmdakı ilişilen düzenleyebiliyorlardı*^. Meşrutiyette. /ellikle 1 Meşrutıyct’ın sona erdirilmesinden sonra çoğu yabancı ser. ma>*cmn elinde bulunan sınai ışyerlennde işçılenn çalışma koşullar, ağır ve ücretler düşük düzeydeydi. Osmanlı Amele Cemiyeti dar bı, çerçevetfe kalmasına rağmen 1895 yılında kurulmuş olan ilk işçi teş. kılatı olarak kabul edilmektedir
IkıiKi Meşmtıyet'ın ilanı üzerine, ağır çalışma koşullarının tepkisiyle. .serbestleşen ortamdan yararlanarak; işçilerin birbirini izleyen otuza y'akın grev uygulamalan işverenleri zor durumda bırakmıştı. Bunun uzenn^l325 (19091 yılında Tatil-i Eşgal Yasası çıkanlarak. hükümetten imtiyaz ve ruhsat alınarak kurulan ve genel hizmetlerle ilgili faaliyetlerde bulunan müesseselerde sendika kurulması yasaklanmıştı. Tatıl-ı Eşgal Yasası'mn 1. maddesinde, kamu hizmeti gören kuruluşlarda istihdam koşullarına ilişkin olarak isçi ile işveren arasında çıkan uyuşmaziıklann, seçilen temsilciler aracılığı ile çözümlenme-sinc dışkın uzlaştırma esaslanna yer verilmişti. Uzlaştırma sonuna kadar işçılenn ışı bırakmalan yasaklandığından, kamu hizmetlen ım-tıy azlannı elinde bulunduran yabancılann buralardaki işçi hareketlen-nı ve örgütlenmeleri önlemek için baskı yoluyla hükümete kabul ettır-dıklen bu yasa amacına ulaşmıştır’’.
Meşrutiyet Dönemi'nde, 1909 yılında Cemiyetler Kanunu da kabul edilmiştir. Tatıl-ı Eşgal Kanunu ile sendika kurmak yasaklanmasına karşın. Cemiyetler Kanunu'unda kural olarak demek kurmada serbestlik esası kabul edılımşti’^.
SLZEK. Sarper U Güvcnlı|ı Hukuku. Ankara-1985, s. 68 vd.; HOTAR. s TLSÇOK1AĞ. V 18 SLZEK. s 12
4KTAY. Nızamettin Sendika Hakkı. Ankara-1993, s. 22 SLRAL.i Ğn 12 CEUK.i 9 HmAR. s. 2
Türkiye Cumhuriyeti Dönemi, sanayileşme hamlelennın peş-peşe yapıldığı, ış mevzuatının giderek geliştiği bir dönemdir. Cumhuriyet ilan edilmeden önce çıkanlan Tatil-i Eşgal Yasası'ndan sonra 1936 yılına gelinceye dek, sendika hak ve özgürlüğünü, toplu ış sözleşmesi, grev hakkını düzenleyen İş Kanunu taşanları yasalaşamamıştır*^.
1924 yılında hazırlanan Mesai Yasası Tasansı'nm 52 ile 61. maddeleri arasında “mukavele-i müşterek” adıyla toplu ış sözleşmesi düzenlenmişti. Tasarının 52. maddesinde toplu iş sözleşmesi, “bir ta-rathm bir zanaat veya amele cemiyeti veya herhangi bir amele grubu, diğer tarafta iş sahipleri cemiyeti veya müteahhit grubu veyahut ış sahibi arasında şeraiti say'a müteallik akdedilmiş olan mukavelelerdir kı tarafeynin müşterek mukavelelerin ait olduğu sanata müteallik gerek tarafeyne mensup kimselerle ve gerekse sairleriyle- akdedecekleri münferit mukavelatın haiz olmaları lazım gelen bazı şeraiti tesbit eder” biçiminde tanımlanmıştır. İşçi ve işveren kuruluşları ayrıca hükme bağlanmaksızın. Tasarıda sanat veya amele cemiyeti, işçi sendikası yerine kullanılmıştır'^^.
5 Eylül 1923 günü T. B. M. M. ’nde okunan Hükümet Programında Amelenin hukuk ve vezaifıne dair bir kanun layihası hazırlandığı belirtilmiş, İkinci Fethi Okyar Hükümeti 27 Kasım 1924 günü okunan Programında Mecliste görüşülen Mesai Yasasının bir an önce sonuçlandırılmasını istemiştir^^. Ancak, T. B. M. M. alt komisyonlarında görüşülen Tasarı türlü nedenlerle yasalaşamamıştır. Gülmez’^^^e göre; Tasarının yasalaşmamasma, ekonomik ve siyasal koşullann işçi
HÜTAR, s. 21; ÇELİK, s. 9; Geniş bilgi için bkz. 50 Yılda Çalışma Hayatımız T. C, Çalışma Bakanlığı, s, 144, vd.
TALAŞ, C.: Sosyal Ekonomi, Ankara-1979, s. 175 SÜRAL, s. 87
Borçlar Yasasının bu hükmüne uygun olarak. 3008 sayılı İş Yasında, işyerindeki işçilerin çoğunluğunu ihtiva eden işçi teşeküllen-n Borçlar Kanunun 316'ncı maddesine göre işverenlerle akdedccek-i umumi mukavelelerden söz edilmişti. Anılan yasanın 82. madde-1111 (D) bendinde, kesinleşen Hakem Kurulu kararlarının üzerinden Tnialtı İŞ haftası geçmedikçe toplu ış uyuşmazlığı çıkarılamayacağı, sürenin toplu iş sözleşmeleriyle uzatılması esası benimsenmiş, grev lokavt yasağına yer veren bu yasa artan işçi sayısı karşısında devin bir yandan işçi-işveren arasında çalışma ilişkilerinin barışçı yön-nlere düzenlenmesine, öte yandan kalkınmayı önleyecek çatışmala-I çıkmaması için uyuşmazlıkların çözümlenmesine karışmayı ulusal ;arlara uygun bulmuştur"’^.
2ü Şubat 1947 günlü, 5018 sayılı İşçi ve İşveren Sendikaları ve ndika Birlikleri Hakkındaki Yasanın 4. maddesiyle sendikalara ve nlarm kuracağı üst kuruluşlarına toplu iş sözleşmesi bağıtlamak yet-;i tanınıyordu. Bu dönemde işçilerle işverenler arasında toplu iş söz-mesi yapılmasını yasaklayan yasal bir hüküm bulunmuyordu. An-c, bu denlj dar düzenleme tarzı, karışık ve ayrıntılı bir yapıya sahip ılu is sözleşmesi modeli üzerinde ortaya çıkacak sorunlara çözüm İmaya yeterli değildi. 5018 sayılı Yasanın kabulü, sanayi hayatın-ci atılımlar, sendikacılığın gelişmesine neden olmuştur. Toplu iş deşmesi düzeni de sendikacılığın gelişmesiyle ülkemizde yerleşme-başlamıştır’^^.
275 sayılı Ya.sa tasarısında Borçlar Kanunu’nun 316./ve 317. ddelerinin yürürlükten kaldıniması öngörülmüştü. Ancak, geçici nisyon teklifinden bu kısım çıkarılmıştır. Bu nedenle 1961 Anaya-ı'na göre yürürlüğe konulan 275 sayılı Toplu Sözleşme, Grev ve cavt Yasası yanında, toplu iş sözleşmesi Borçlar Kanunu’nun 316. 317. maddeleri ile düzenlenmiştir.
Madde 1— Bu kanunun amacı, çalışma ilişkilerinde ekonomik ve sosyal hak ve menfaatlerin korunması ve geliştirilmesi için işçiler ve işverenler tarafından meydana getirilen sendikalar ile konfederasyonların kuruluşu, teşkilatı, faaliyeti ve denetlenmesi esaslarını düzenlemektir.
Avrupa S. Ş. 5: İnsan Haklarını ve Ana Hürriyetleri Korumaya Dair Sözleşme II: Sendika Özgürlüğüne ve Örgütlenme Hakkının Korunmasına İlişkin 87 Sayılı Sözleşme 2-10; Teşkilâtlanma ve Kollektif Müzakere Hakkı Prensiplerinin Uygulanmasına Müteallik 98 Numaralı Milletlerarası Çalışma Sözleşmesi 1; Tarım İşçilerinin Dernek Kurma ve Birleşme Haklarına Müteallik 11 Sayılı Sözleşme,
1; Any. 51; Sen. K. 2, 3 Der. K. 1
I-GENEL OLARAK
2821 sayılı Yasanın 1. maddesindeki gibi, 274 Sayılı Kanunda «Amaç» başlığını taşıyan bir madde bulunmamaktadır. Ancak, 274 Sayılı Kanunun 2821 sayılı Kanunun 1. ve 2. maddelerinin koşutu o-lan 'İşçi vc İşveren mesleki teşekkülleri" başlıklı 29. 7. 1970 tarih ve 1317 sayılı Yasa ile değişik 1. maddesinde “l. Sendika, Federasyon ve konfederasyonlar, bu kanuna göre işçi sayılanların ve işverenlerin müşterek İktisadî, sosyal ve kültürel yararlarını korumak ve geliştirmek için kurulan meslekî teşekküllerdir.” denilerek aynı amaç gösterilmiştir
faaliyetlerini sürdüren ve tüzel kişiliğe sahip kuruluşlara denilmekte-Jir. Bu tanıma göre sendikanın unsurtannın başında amaç birliği gel-nektedir. Amaç, çalışma ilişkilerinden doğan ortak ekonomik ve sosyal çıkarları korumak olarak nitelendirilebilir. İkincisi, kuruluşta ser->estlik ve ihtiyarilik ilkesidir. Gerçekten sendika kumıak isteyenlerin lerbest iradesi engellenmeyecek ve zorlanmayacaktır. Üçüncüsü ise, lendikalarm devlete ve işçi sendikaları ile işveren sendikalannın bir-)irlerine karşı bağımsız olmasıdır. Sendikalar demokratik ilkeler çer-;evesinde hareket edeceklerdir. Son olarak özel hukuk tüzel kişiliğinin lağladığı haklardan istifade edeceklerdir. Bu nedenle, sendikalar, ka-nu kudret ve devlet otoritesini temsil etmedikleri gibi, kamu hizmeti le görmezler. Bu nedenle Devlete karşı bağımsız sendikacılık çağdaş lemokrasinin ayrılmaz bir unsuru olarak kabul edilmektedir.'
Uluslararası Çalışma Örgütü belgelerinden birisi olan ve sendika lakkınm kamu yetkililerine karşı özgürce kullanımını güvence altına ılmayı amaçlayan 87 sayılı sözleşme üç temel ilkeye yer vermiştir. Bunlar, “hiçbir biçimde ayrım gözetmeme, önceden izin almama ve leçtikleri (istedikleri) örgütü kurma ve onlara üye olma ilkeleridir^”.
“Sendika tekliği” ilkesinin kabul edilmesi 87 sayılı Sözleşme’ lin sendika seçme özgürlüğü ilkesine ters düşer. Ancak, bir hüküme-in. birbiriyle yarışan ve güçsüzlüğü nedeniyle bağımsızlığı tehlikede )lan küçük sendikaların sayıca çokluğundan kaynaklanan sakıncalar-lan dolayı güçlü sendikacılık akımına yönelmesini ILO anlayışla kar ılamıştır. Hemen belirtmeliyiz ki, örgüt gönüllü birleşmeleri özen lirmektedir
^ünccy» av'iKIama gibi Ö7gürlüklcrin devlet tarafından tanınmamış ^ ması, insanın doğasından kaynaklanan ve insana özgü olan bu haklar,,^ temci hak olarak varlığını sürdürmelerine ve doğerlerini yitirmeleriaç sebep olmaz”.
Sendikal haklar sendikaların örgütlenmesi ile sendikaların faal,, yetlerını kapsamaktadır. Sendikaların faaliyetleri de çalışma hayatına dışkın faaliyetler, sosyal ve ekonomik faaliyetler olarak sınıflandırıla. bdıı
Sendika özgürlüğü, grev ve lokavt hakkıyla bütünleşen toplu pa-zarlık sistemi, 1Ü63 yılından, sonra ülkemizde uygulama alanı bulmuştur 19M Anayasası ile kabul edilen sendika hakkı gereğince 274 sayılı Sendikalar Yasası'nın 1. maddesinde yer alan üyelerin sosyal hak ve menfaatlerini korumak ve geliştirmek esası Anayasa hükmü haline getirilmiştir*^. Sendika kurma, idarenin takdirine bırakılmadan, bazı usul kurallarına bağlı kılınmıştır. Kuruluşunda yasaya aykırılık bulunan sendikalara karşı yargı yoluna başvurulmasına olanak tanınması. sendika kumia özgürlüğüne ters düşmez'Sendika özgürlüğü ve hakkı, temel insan haklarından olup, çağdaş dünyamızda doğrudan anayasalardan doğan ve kaynağını anayasalardan alan haklardandır 61 Anayasası’nın 46. ve 1982 Anayasası’nın 51. maddelerinde hem bil eysel ve hem de kollektif sendika özgürlüğü güvence altına alınmış bulunmaktadır".
replika telefonlar sundu.

Hiç yorum yok:
Yorum Gönder